Çapraşık dişler, çene yapısındaki uyumsuzluklar ve kapanış bozuklukları hem estetik görünümü hem de ağız sağlığını etkileyebilir. Bu sorunların düzeltilmesinde kullanılan ortodontik yöntemler çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinde uygulanabilir. Ancak hastaların ve ailelerin en çok merak ettiği konulardan biri, ortodonti tedavisi kaç yaşında başlamalıdır sorusudur.
Ortodonti tedavisi için herkes açısından geçerli tek bir başlangıç yaşı bulunmaz. Tedavinin zamanı; dişlerin gelişimine, çene yapısına, mevcut probleme ve çocuğun büyüme dönemine göre belirlenir. Bununla birlikte erken yaşta yapılan ortodontik değerlendirme, gelişmekte olan problemlerin zamanında fark edilmesini sağlayabilir.
Amerikan Ortodontistler Birliği, çocukların ilk ortodontik değerlendirmesinin yaklaşık 7 yaşında yapılmasını önerir. Bu yaşta ağızda hem süt dişleri hem de kalıcı dişler bulunduğu için dişlerin sürme yönü, çene gelişimi ve kapanış ilişkileri değerlendirilebilir.
İlk kontrolün 7 yaşında yapılması, tedavinin mutlaka aynı yaşta başlayacağı anlamına gelmez. Ortodontist herhangi bir sorun görmezse çocuğun gelişimini belirli aralıklarla takip edebilir. Müdahale gerektiren bir durum varsa en uygun zaman belirlenerek kişiye özel bir tedavi planı hazırlanır.
İlk ortodontik muayene sırasında şu noktalar değerlendirilir:
Gerekli görülürse röntgen, fotoğraf veya dijital ağız taraması gibi yöntemlerden yararlanılabilir. Ortodontik değerlendirmede dişlerin ve çenelerin incelenmesi yanında görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir.
Ortodonti tedavisinin başlangıç zamanı, tedavi edilecek soruna göre değişir. Bazı çene gelişim problemlerinde erken müdahale gerekebilirken yalnızca diş dizilimini ilgilendiren durumlarda kalıcı dişlerin büyük bölümünün sürmesi beklenebilir.
Bu dönemde amaç çoğu zaman kapsamlı bir diş teli tedavisine başlamak değil, gelişimi takip etmek ve önemli sorunları erken belirlemektir.
Çenenin ileri veya geri gelişmesi, çapraz kapanış, dişlerin sürememesi veya yer darlığı gibi durumlarda erken tedavi planlanabilir. Böylece büyüme ve gelişim döneminden yararlanmak mümkün olabilir.
Birçok çocukta kapsamlı ortodontik tedavi, kalıcı dişlerin büyük bölümü sürdükten sonra başlatılır. Bu dönem genellikle ergenlik yıllarına denk gelir.
Dişlerin hareket ettirilmesi, çapraşıklığın giderilmesi ve kapanışın düzenlenmesi için metal braketler, estetik braketler veya uygun hastalarda şeffaf plaklar kullanılabilir.
Ortodontik tedavinin çoğu zaman yetişkin dişlerinin önemli bir kısmı sürdükten sonra başlatıldığı, ancak zamanlamanın yüz ve çene gelişimine göre değişebileceği belirtilmektedir.
Ortodonti tedavisi yalnızca çocuklar için değildir. Dişleri ve diş etleri sağlıklı olan gençlerde ve yetişkinlerde de tedavi uygulanabilir.
Yetişkin hastalar;
amacıyla ortodonti tedavisine başvurabilir. Ortodontik tedavi, uygun şartlar sağlandığında farklı yaş gruplarında uygulanabilir.
Hayır. Her çocuğun erken ortodontik tedaviye ihtiyacı bulunmaz.
Bazı çocuklarda yalnızca düzenli takip yeterlidir. Erken tedavi, belirli diş ve çene problemlerinde tercih edilir. Bu nedenle yalnızca yaşa bakılarak tedavi kararı verilmemelidir.
Aşağıdaki durumlarda erken değerlendirme yararlı olabilir:
Çene gelişiminin yönlendirilmesine ihtiyaç duyulabilir.
Üst ve alt dişlerin ters kapanması çene gelişimini etkileyebilir.
Kalıcı dişlerin sürebileceği alan yetersiz olabilir.
Öne çıkmış dişler darbelere karşı daha savunmasız olabilir.
Dişlerin sürme yolu başka dişler veya kemik yapısı nedeniyle engellenebilir.
Uzun süren parmak emme, dil itme veya ağızdan nefes alma gibi alışkanlıklar diş ve çene gelişimini etkileyebilir.
Erken kontrol, mevcut bir problemin büyümeden fark edilmesine yardımcı olur. Ancak erken kontrol ile erken tedavi aynı şey değildir.
Erken değerlendirmenin sağlayabileceği avantajlar şunlardır:
Ortodondik sorunların erken görülmesi, ortodontistin tedavinin gerekip gerekmediğini ve en doğru başlangıç zamanını belirlemesine yardımcı olur.
Tedavide kullanılacak yöntem hastanın yaşına, diş yapısına ve mevcut probleme göre belirlenir.
Çocuklarda bazı çene gelişim problemlerini yönlendirmek veya dişlere yer açmak amacıyla kullanılabilir.
Diş hareketlerinin kontrollü şekilde gerçekleştirilmesini sağlayan en yaygın ortodonti yöntemlerinden biridir.
Diş rengindeki yapıları sayesinde metal braketlere göre daha az fark edilir.
Çıkarılabilir ve şeffaf olmaları nedeniyle özellikle genç ve yetişkin hastalar tarafından tercih edilebilir. Her ortodontik problem için uygun olmayabileceğinden karar muayene sonrasında verilmelidir.
Ortodonti tedavisinin süresi her hasta için farklıdır. Problemin derecesi, kullanılan yöntem, yaş, büyüme gelişim durumu ve hastanın tedaviye uyumu süreyi etkileyebilir.
Tedavi boyunca;
önem taşır.Tedavi bittikten sonra dişlerin yeni konumlarını koruması için pekiştirme apareyleri kullanılabilir.
Ortodontik tedavide kesin bir üst yaş sınırı yoktur. Dişleri destekleyen kemik ve diş eti dokuları sağlıklı olduğu sürece yetişkin hastalarda da tedavi uygulanabilir.
Yetişkinlerde tedavi planlaması sırasında eksik dişler, eski kaplamalar, implantlar ve diş eti sağlığı birlikte değerlendirilir. Gerekli durumlarda ortodontist, periodontolog ve protez uzmanı birlikte çalışabilir.
Ortodonti tedavisi kaç yaşında başlamalıdır sorusunun yanıtı, her bireyin diş ve çene gelişimine göre değişir. İlk ortodontik değerlendirmenin yaklaşık 7 yaşında yapılması önerilse de tedavinin başlama zamanı muayene sonucunda belirlenir.
Modern Aile Diş Kliniği olarak çocukların, gençlerin ve yetişkinlerin diş ve çene yapılarını ayrıntılı biçimde değerlendiriyor, kişiye özel ortodonti planları hazırlıyoruz. Siz de çocuğunuzun diş dizilimi veya çene gelişimi konusunda endişe duyuyorsanız erken dönemde ortodontik muayene yaptırarak en uygun tedavi zamanını öğrenebilirsiniz.